Meydan Hamamı, Antakya

Meydan Hamamı 13-14. yüzyıl Memluklu dönemine ait olduğu söylenmektedir. Yapı, soyunma, soğukluk ve yıkanma bölümü olmak üzere üç kısımdan ibarettir. Yuvarlak kemerleri ve Selçuklu motifleri ile süslü bir giriş kapısından sonra “L” şeklinde kısa bir antre ile hamamın soyunma bölümüne girilmektedir. Girişte taçkapı üzerinde Chevron şeklinde işlenmiş kemer formu süsleme bulunmaktadır. Bu süsleme, Anadolu’da Ortadoğu etkisiyle 12. yüzyıldan itibaren görülmeye başlayan süsleme unsurunun devamlılığını göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Aynı zamanda Memluklu döneminde uygulanan süsleme öğeleri ile benzerlik taşımakta ve Anadolu’da Kahramanmaraş Taş Medrese, Bursa Orhan Camii, Bursa Ulu Camii ve Menteşe Beyliği eseri olan Milas Firuz Bey Camii’nde kullanılan Chevron süslemeleriyle büyük benzerlik göstermektedir.

Soyunma bölümünün çatısı dört yuvarlak kemerin üzerine oturan yuvarlak bir kubbeden meydana gelmiştir. Kemerlerin doğu ve batı yönünde olanları tonoz şeklindedir. Soyunma mahallinden yuvarlak kemerli bir kapı ile elips şeklinde kubbeli bir antreden sonra soğukluk bölümüne geçilmektedir. Soğukluk bölümü dört tonoz üzerine oturmuş yuvarlak kubbelidir. Buradan bir kapı ile yıkanma mahfeline girilmekte olup bu bölümde de dört tonoz üzerine oturmuş yuvarlak bir kubbe bulunmaktadır. Tonozlar tadil edilerek ikişer adet yıkanma odaları meydana getirilmiştir. Yapı içerisinde kümbetler ve külhanın bulunduğu kayıtlarda geçmektedir.

İlk tahrirde hamam, 1527 senesinde 5000 akçelik geliri olan bir vakfın geliri olarak görülmektedir. 1743 senesinde Meydan Hamamı, Merhum Cafer Ağa vakfı ile Haleb’de bulunan Cami-i Süleyman-ı Eyyübî vakfı ve yine Haleb’de bulunan Şemseddin Sehlülliye vakıflarının gelirleri arasında yer almaktaydı. 1752 senesindeki kayıttan Meydan Hamamı gelirlerinin bu üç vakfa ait olduğu görülmektedir.

Hamamı ayandan Haseki Mustafa Ağa kiralamış, vakıf mütevellilerinden Hacı Musa ve Molla Ömer adlı kişilerin onayıyla Haseki Mustafa Ağa tarafından onarılmıştır. Hamamın işletmecisi olan İbrahim Ağa mahkemeye gelerek vakıftan kiraladığı hamamın kümbetleri, külhanı ve diğer bazı kısımlarının tamire muhtaç olduğunu beyan etmiştir. Kadı efendinin onayı ile Sehlülliye vakfı mütevellilerinden Hacı Musa’nın ve Cafer Ağa vakfı mütevellilerinden Halil’in izniyle hamamın tamir edilmesine müsaade edilmiştir. Hamamın tamir ve bakımına 238 kuruş harcanmıştır.

Meydan Hamamı 6 Şubat Depremi’nde yıkılmıştır.

Kaynak