Topada Yazıtıziyaret rehberi.

Levhası ve tabelası olmayan bir destinasyon... Nevşehir kültür müd ne iş yapar buraları görmüyormu. Ağıllı köyü çıkışında sorun 4 yere yol gidiyor karıştırmayın. Yaklaşık 3 km ilerde beyaz çakıllı yola geliyorsunuz yolun bittiği yerde dikkatle bakın göreceksiniz Harikulade gerçekten kadim ve kutsal halk Luviler resim diliyle anlatmışlar yazıtı...Çok çöp atmışlar. Yaklaşık 150 ye yakın pet şişe topladım.. Pırıl pırıl temizledim. Gelen arkadaşlarda temizlerse sevinirim... Tabal kralı Wasusarma'ya selamlar...

Geç Hitit dönemine ait Luvi hieroglifi ile yazılmış, yaklaşık 5 metre yüksekliğinde kayalıklarla çevrili, alçak bir platonun doğu tarafında, dışarı dogru çıkık duran bir kayanın düzeltilmiş yüzeyi üzerine kazınmış olan çizgilerle ayrılmış 8 satırdan oluşur. Bu kayanın sağ tarafında ana metinden ayrı olarak metini işleyen yazıcıya ait bir imza satırı bulunmaktaydı ancak bu parça 1986 öncesinde tahrip edilmiştir. Anıt Tabal Kralı Wasusarma'nın askeri başarılarını ve özellikle Parzuta şehrine karşı yapılan mücadeleyi anlatır. Tabal kralı Wasusarma Asur kaynaklarında Wassurme olarak geçer ve Asur kralı III. Tiglath-Pileser tarafından MÖ 730 yılı civarında yenilerek tahtından indirildiği bilinmektedir. Dolayısıyla anıt MÖ 8. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmektedir. Kitabenin tercümesi; Büyük Kral Wasusarmas, yüce kral, kahraman Tuwatiş’in oğlu. Yüce kral kahraman. Wasusarmas’ın varlığında Muwaziti……idi. Parzuta şehrinde 8 kral bana karşı düşmandı. Ve üç kral da bana dost idi: Warpalawas, Kiyakiyas ve Ruwatas. Ben Asil Atlı birliklerimle getirdim . cephe olarak surlar kurdum. Parzutalı, ben cephede ….-dım, ve o gitti(ve) tüm atları ve ordusuyla kendi cephesini orada(?) oluşturdu ve onu dağlara yerleştirdi. Ben kendi Asil Atlı birliklerimle ......dim Ve o/onlar iki kez(?)......(yıktı)lar. …..ben........(yık)tım. O, atlı birliklerim kudretle Parzutean topraklarına ilerledi . Ve binaları yaktı. Ve UPATIT kadınlarını ve çocuklarını köleleştirdi. Ama, Asil atlı birlikler benim için (sonuna dek) şehir surlarını savundu. Efendim Tarhunzas, Sarrumas, tanrıX ve tanrı Y bana önderlik ettiler(benim önümde gittiler) . Ve ben savaşarak kazandım. Ona karşı Asil Atlı birliklerin başı, …... nın ülkesinde şehri iki yıl boyunca savundu. Ve ona karşı onlar, şehri üç yıl işgal ettiler. Ve üçüncü yılda Asil Atlı birlikler ile ……..dılar. Ve orada/ondan sonra Parzutean topraklarına atlı birliklerin peşinden gittiler. ve….. şehrini yaktılar. Ama ne zaman o/onlar UPATIT kadınları ve çocuklarını köleleştirip getirdiler, Parzutean gücü ve tüm isyancılar şehir surlarına saldırdılar. Ama o onu fethedemedi. Tarhunzaş ondan zaferi geri aldı. Ve o hiçbir fetih yapamadı. .Ama Tarhunzaş, Sarrumas tanrı X ve tanrı Y bana zafer verdi. Gelecekte, ben kendim…… ATA, Tarhunzaş, Sarrumas, tanrı X ve tanrı Y.... cağım. Ve ATA bana muhteşm bir zafer kazandıracak. Ve ben kendim için ATA Tarhunzaş, Sarrumas, tanrı X ve tanrıY …..cağım.(O) Kim tahrip ederse…Eğer o bir kralsa... Tarhunzaş, Sarrumas, tanrı X ve tanrı Y insanlarını ve topraklarını yok etsin. Ama o eğer daha sıradan bir (adam)sa, Tarhunzaş, Sarrumas, tanrı X ve tanrı Y insanlarını ve evlerini yok etsin. Las yazdı, yüce kral Wasusarmas’ın……yazdırdı…..

Topada Yazıtı Geç Hitit dönemine ait Luvi hieroglifi ile yazılmış anıt Nevşehir'in Acıgöl (daha önce Topada) ilçesinin Ağıllı köyü yakınındadır. Yaklaşık 5 metre yüksekliğinde kayalıklarla çevrili, alçak bir platonun doğu tarafında, dışarı dogru çıkık duran bir kayanın düzeltilmiş yüzeyi üzerine kazınmış olan yazıt, çizgilerle ayrılmış 8 satırdan oluşur. Bu kayanın sağ tarafında ana metinden ayrı olarak metini işleyen yazıcıya ait bir imza satırı bulunmaktaydı ancak bu parça 1986 öncesinde tahrip edilmiştir. Oldukça iyi korunmuş olan yazıt Geç Hitit krallıklarından Tabal dönemine aittir. Yazıtın ilk satırı şöyle başlar: "Kahraman Büyük Kral Wasusarma, Kahraman Büyük Kral Tuwati'nin oğlu." Anıt Tabal Kralı Wasusarma'nın askeri basarılarını ve özellikle Parzuta şehrine karşı yapılan mücadeleyi anlatır. Wasusarma'nın ismi Sivasa, Sultanhanı, Göstesin and Kayseri'deki anıtlarda da geçmektedir. Wasusarma üç diğer kralın ismini kendi müttefikleri olarak verir: Warpalawa (Bor, İvriz, Bulgarmaden), Kiyakiya (Aksaray) ve Ruwata. Ayrıca savaşta süvari birliklerinin kullanıldığı da bir kaç kez vurgulanmıştır. Tabal kralı Wasusarma Asur kaynaklarında Wassurme olarak geçer ve Asur kralı III. Tiglath-Pileser tarafından MÖ 730 yılı civarında yenilerek tahtından indirildiği bilinmektedir. Dolayısıyla anıt MÖ 8. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmektedir. Yazıt'a özel yol yapılmış tebrik ederim, tabal krallığının merkezi olan göllüdağ'a yol yapmayanlar utansın ne diyelim. Yol Google haritalarda görünmüyor, harita modunu arazi yapınca yol meydana çıkıyor, bu zamana kadar çok iyi korunmuş. İlk vardığınızda tahrip edildiğini sanıyorsunuz ancak yazıt gençlerin kazıdığı isimlerin solunda yaklaşık 30m solunda kalıyor.

Aslında burası için yol yapılmış ve araç yolu dibine kadar gidiyor. Ama navigasyon o yolu göstermiyor. Düzenleme önerisinde bulundum ama sisteme düşmezse diye tarif edeyim. Aksaray yönünden gelirken yol kenarında topada tabelasını göreceksiniz hemen tabelanın dibinden ilk sağa dönen yolu takip etmeniz lazım. Köy içine girmeden o yol dümdüz yazılı anıta gidiyor. Eğer etrafınızda evler varsa yanlış yola dönmüşsünüz demektir. Yazılı kaya çok büyük değil çok da hasar almış ama tarih severseniz o bölgeye de yakınsanız mutlaka görün derim.