Mahmudiye Medresesiziyaret rehberi.

Ali Gav Zaviyesi, XII. yüzyıla tarihlenmektedir. Yaptıranı ve yapım tarihi bilinmemektedir. Osmanlı’nın son devrinde Bektaşî Tekkesi olarak kullanılmıştır. Mehmet Ferit Paşa’nın Konya Valiliği zamanında (1898-1903), bir cinayetin işlenmesi, tekkeye dikkatleri çekmiştir. Bunun üzerine tekke; 1898 yılında onarılıp, eklerle ihtiyacı karşılayacak hâle getirilerek medreseye çevrilmiştir. Ali Gav Mescidi, Zaviyesi, Türbesi, Medrese ve talebe hücreleri aynı arsa üzerinde bir manzume halindedir. Hepsi, Ali Gav Zaviyesi arsası üzerine yaptırılmıştır. Eklerle gelişen bu eserin başlangıcı zaviyedir. Ferit Paşa’nın, “Mahmudiye Medresesi” adını verdiği bu kurumun başına Hadimli Mehmet Vehbi Efendi (Çelik, 1861-1949), müderris tayin edilir. Mehmet Vehbi, Ali Gav Zaviyesi’nin vakıf arsası üzerine; önceki sekiz hücreye, hayır sahiplerinin katkıları ile dört hücre daha ekletir. Ayrıca bir de para vakfı kurar. Mehmet Vehbi, vakfın mütevelliliği yanında, Ali Gav’ın türbedarlık ve mescidinin imamlık görevini de üstlenir. O ve ailesi, Cumhuriyet Devrinde bir ara yıktırılma tehlikesi geçiren türbe müştemilatında, uzun süre ailesi ile birlikte yaşar. Bina, medreselerin kapatılmasından sonra bir ara çocuk kütüphanesi olarak kullanılmış, ardından bir sivil toplum kuruluşu hizmetine verilmiştir. Yalnız günümüze, sonradan yapılan kısımlar değil, esas eyvan ile onun iki yanındaki kubbeli odalarla kıble tarafındaki beşikörtüsü çatıya sahip türbe kısmı gelebilmiştir. Mehmet Vehbi, 1944’e kadar Ali Gav/Mahmudiye Medresesi ve bahçesini yazlık ikametgâh olarak kullanmaya devam etmiştir. Medrese müderrisleri içinde çok yönlü ve hareketli bir hayata sahip olan Mehmet Vehbi, birçok talebe yetiştirmiştir.

Ali Gav Zaviyesi, Mahmudiye Medresesi diye de bilinmektedir. Yapılış tarihi ve mimarı bilinmemektedir. 11. yüzyılın sonları diye tarihlenmektedir. İlk yapıldığında yoldan gelip geçen kervanların hizmetlerini gören, aynı zamanda bir eğitim kurumu olan zaviyedir. Belli bir süre sonra medreseye döndü. Anadolu'nun İslâmlaşmasında ve Türkleşmesinde 4 ana unsur bulunmaktadır ki Ali Gav Abdalan-ı Rum (ermiş, ALLAH dostları) grubundandır. Sığır sürülerinin içine öküz postu giyerek girer. Kale muhafızları onu farkedemez. Akşam olduğunda Konya Kalesi'nin kapılarını açıp Selçuklu askerlerini içeri alır. II. Mahmut Devri’nde harabe bir halde iken 1826’da restore edilip, Mahmudiye Medrese’si olarak hizmet verdi.

XIV. Yüzyılda inşa edilmiş, medresede bulunan bir zaviyesidir. XV. yüzyılda yaşamış Hacı Bayram-ı Veli ahvalinden Ali Gav Baba metfundur. Eyvanı ve dört odası vardır. Yapı üslubundan XII.-XIII. yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır. Bir Selçuklu eseridir. Medrese kesme taş, moloz taş ve tuğladan yapılmıştır. Dikdörtgen planlı tek katlı bir medrese olup, tek veya iki eyvanlı medreseler grubundandır. Konya’daki kapalı medreselerin ilk örneklerinden olduğu ileri sürülmüştür. Medrese mimarisi ve bezemeleri ile de döneminin özelliklerini yansıtmaktadır. Medresenin dikdörtgen, üzeri kubbeli revaklı bir avlusu, güneyinde baş eyvanı, onun iki yanında da kubbeli iki odası bulunmaktadır. Bu odalardan birinin türbe, diğerinin de kışlık dershane olduğu sanılmaktadır. Bu mekânların üzerini örten kubbelerin üçgenler ile üst örtüye geçişi sağlanmıştır. Ali Gav Medresesi’nde yapılan kazılarda özellikle kubbeli mekanlarda firuze renkte çinilerle karşılaşılmıştır. Ele geçen bu örnekler medresenin ilk yapımında çinilerle bezendiğini göstermektedir. Medresede 1901 yılında yapılan eklemeler ve daha sonraki onarımlardan sonra Mahmudiye ismi ile tanınmıştır. Kapıdan girince sağda yüksek dershane ve solda önleri tahta direklerin tuttuğu damlarla örtülü kerpiç odaları vardır. Eski zaviyenin asıl yapısından kalan parça medresenin kıble dıl'ını tutmaktadır. Burada yanlarında iki yuvarlak kubbeli iki kanadı bulunan önü sonradan kapatıldığını tahmin edilen eyvan şeklinde beşikörtüsü bir türbe vardır. Türbeni n düz başlıklı iki mermer sütunu üstünde yükselen ve sekizer yüzlü tonoz kubbeli bir methali vardır. Türbeden kıble tarafına bir pencere açılmaktadır. Türbenin solundaki kubbeli oda mescit olarak kullanılıyormuş. Sağdakinin kubbesi bakımsızlıktan çökmüş, son zamanlara kadar içinde oturan eski müderris burasını matbah haline getirmiştir. Türbenin içinde tek tahta sandukalı bir yatır vardır. Altında cenazelik bodrumu bulunup bulunmadığı ancak ufak bir kazı ameliyesiyle meydana çıkar. Türbesinde ve yanlarındaki odalarda hiçbir çiniye ve çini izine rastlanmamaktadır. Türbenin kıblesi mezarlıktır. Şimdilerde burada birkaç mezar taşı kalmıştır. Bunlardan birisi de Ali Kemter Dede'nindir. Konya Müzesi'nde bulunan h.1024 tarihli bir Konya şer'î Sicil Defteri’nin 9. sahifesinde Ali Gav Mahallesi’ni görüyoruz. III.Murad zamanında tespit edilmştir.

Allah razı olsun Konya Büyükşehirden. Evvelce medrese şimdi de Hafızlık Okulu...