ALEXANDRIA TROAS ÖRENYERİziyaret rehberi.

Çanakkale Ezine bölgesinde bulunan antik kent. MÖ 306 yılında Büyük İskender’in generallerinden Antigonos Monophtalmos tarafından kurulmuş antik kent 301 yılında İskender’in anısına Alexandria Troas adını almıştır. Çalışmalar geniş bir alanda sürdürülmektedir. Antik kentin batısında sahile doğru ilerleyince kentin roma döneminden kalma tiyatrosu, güneyinde ise tiyatro ile tapınak yapısı mevcuttur. Çalışmalar hala devam ediyor. Çalışmalar devam ettikçe kentle ilgi bir çok yer açığa çıkacaktır. Yolu buralara düşen herkesin uğraması gerek bir yer. Ziyaret edilebilir alan çok büyük olmadığı için kolay ziyaret edilebilir durumda. Giriş ücretsiz.

Antik Çağ’da Anadolu’nun en büyük ve en önemli liman kentlerinden biriydi. Büyük İskender’in generallerinden Antigonos Monophthalmos tarafından M.Ö. 4. yüzyılda kurulmuş, daha sonra İskender’in anısına Alexandria Troas adını almıştır. Roma döneminde kent altın çağını yaşamış ve yaklaşık 100.000 kişilik nüfusu ile dev bir metropole dönüşmüştür. Kent, stratejik konumu sayesinde hem Ege hem de Anadolu içleriyle bağlantı kurmuş, aynı zamanda ticaret, askeri ve dini merkez olarak öne çıkmıştır. Bugün gezildiğinde kentin kalıntıları hâlâ ihtişamını hissettiriyor. Antik tiyatro, hamam yapıları, su kemerleri, sur duvarları ve liman kalıntıları arasında dolaşırken bir zamanlar ne kadar büyük bir şehir olduğunu anlamak mümkün. Özellikle Roma İmparatoru Hadrianus’un desteklediği inşaatlar sayesinde Alexandria Troas, Roma dünyasında özel bir yere sahip olmuştur. Burası aynı zamanda Hristiyanlık tarihi açısından da önemli. Aziz Pavlus (St. Paul), Anadolu’daki yolculuklarında buradan Avrupa’ya geçmiş ve bu topraklar Hristiyanlığın yayılışında bir köprü olmuştur.

Aslında burada muhteşem bir hazine yatıyor. Maalesef sorun da bu işte. Uzun yıllardır sadece toprağın altında yatıyor. Troya nasılsa burası da böyle değerlendirilip turizme katılmalıyken burası bekletiliyor da bekletiliyor. Gerçekten üzücü. (4,5,6,7) Tarihi Büyük İskender'in anısına MÖ 3. yüzyılda kurulan kent kısa sürede ekonomik açıdan bölgenin en önemli kenti hâline gelmiştir. Hatta Augustus döneminde (MÖ 16-MS 19) Roma İmparatorluğu'nun başkenti yapılması bile gündeme gelmiştir. Aslında kentin burada kurulmasının 3 km yakınındaki kalıntılarının da yer yer görüldüğü Kestanbol Kaplıcalarının etkisi olmuştur. Kestanbol Kaplıcaları suyundaki barındırdığı faydalarla tarih boyunca birçok yerleşimin burada kurulması için başat bir unsur olmuştur. Osmanlı döneminde bile önemini sürdüren kaplıcalar Kanuni Sultan Süleyman ve II. Abdülhamit gibi padişahlar tarafından tedavi merkezi olarak değer görmüşlerdir. Kanuni askerleri için iyileştirici bir lokasyon olarak kullanmış Abdülhamit ise buraya büyük bir tesis kurdurtmuştur. 1. Dünya Savaşı'nda hasar gören merkezin şu an dahi aktif tektoniğinden dolayı kullanılmakta olduğu ve kireçlenme, kronik bel ağrıları, yumuşak doku hastalıkları, sinir hastalıkları, kas ağrıları gibi hastalıkları şifa bulduğu söyleniyor. (11) Bu kent aynı zamanda Koçali Köyü'ne yakın bulunan Kestanbol Taş Ocaklarında yapılan sütunların antik liman (Dalyan batık sütunlar çevresi) ile dünyaya ticari amaçlarla açıldığı kenttir. (12) Pürüzsüz bir biçimde yapılan sütunlara hayran kalmamak işten bile değil. İhraç bölgeleri arasında Vatikan, Efes, Afrika ve diğer Anadolu kentleri gibi bölgeler mevcuttur. (13) Augustus emekli Roma askerleri için bu kente bir koloni kurdurtmuştur. Aziz Pavlus (misyoner) Avrupa ziyareti ve dönüşlerinde bu kenti kullanmıştır. Midilli geçişi öncesi ve Kutsal Yol aracılığıyla Apollon Smintheus, Assos gibi yerlere gidiş için bu kent kullanılmıştır.

Bir sponsor yardımı ile kazılar gerçekleşiyor. Ancak her şeyi tel örgüler ile geçirmişler, yakından incelemek havasını teneffüs almak mümkün değil. Bu firmanın sponsorlu altında yapılan bütün çalışmalar bu formatta olduğunu söyleyebiliriz, sonuç olarak bir açık haava müzesi geziyorum demek mümkün değil.