Surp Yerrortutyun Kilisesi, Beyoğlu

Kilise 16. yüzyılda zaten mevcuttu. Bir elyazmasından anlaşıldığına göre 1503 tarihli “Üç Horan” isimli elyazması ve sultanlık mühürlü bir senede göre kilise arazisi satın alınmıştı.

1805’te Galata Surp Lusavoriç Kilisesi’nin mütevellisi Krikor Amira Kevorkyan-Çerazyan cemaat üyelerinin işbirliğiyle, başka elyazmaları ile birlikte kilise arazisinin satın alınış höccetini bulur. Toprağı adeta yeniden satın alarak S. Eçmiyadzin çocuk okulunu inşa eder. Daha sonra elde etmiş olduğu fermanla okulu kiliseye dönüştürür ve Kilise S. Eçmiyadzin temsilcisi Başepiskopos Aliksan’ın eliyle 1807’de “Amenasurp Yerrortutyun” adıyla kutsanır. 1810’da kül olan kiliseyi tekrar inşa etme girişimleri olsa da başarıya ulaşamaz.

Mevcut Kilise’nin temeli 1836’da atılır. Patrik Madteos Çuhacıyan önderliğinde Cemaat Meclisi kararıyla yeniden inşa girişimi çalışmaları başlar. Bağdasar Amira Kasbaryan-Çerazyan mütevelli atanır. Kilise’nin mimarları ise Garabed Amira Balyan, Hovhannes Amira Serveryan ve Usta Minas Ağadır. İnşaası iki seneden tamamlanarak 1838’de Patrik Isdepanos Ağavni tarafından ibadete açılır.

Kilise’nin bir bölümü 1845’te yeniden onarılır. 1846’da avluda açılan Naregyan okulunun yanında daha sonra yetimhane olarak kullanılan bir bina da inşa edilir. Bu bina 1897’de dispansere dönüştürülür. Kilise ve külliyesi 1000 m2 lik bir alanı kaplar. Kilisedeki resimler ressam Hacı Mıgırdiç Bıçagyan’ın imzasını taşır. Kilise grekoromen bazilika tarzda kemerli bir tavana sahiptir. İç kısım ise korint üslubunu yansıtır. 1989’da önemli bir onarım ve restorasyona tabi tutulan yapının son onarımı 2000 yılında gerçekleşerek Başepiskopos Şahan Sıvacıyan’ın eliyle kutsanıp ibadete açıldı.

Kilise külliyesinde gömülü kişiler:

Katolikos Hagop Çuğayetsi (1598-1680)

Patrik İknadios Kakmacıyan (1827-1869)

Kaynak: Türkiye Ermenileri Patrikliği

1987 yapımı ‘Bir Kırık Bebek’ filminin kilise sahnesi burada çekilmiştir.

Kaynak