Sultan Alaeddin Camii Haziresi

Eskiden Alaaddin Cami’nin haziresi, günümüzde camiye girişte sol tarafta bulunan bahçe bölümündeydi. Bugün bu alanda mezar kalmamıştır. Eskiden var olan Arapça yazıtlı bazı mezar taşları yerinde değildir. Bugün bahçede, etraftan toplanan çeşitli antik taşlar sergilenmektedir. Cami girişinin sağ tarafında ise hazirenin bir parçası olduğu anlaşılan, andezit taştan yapılma, kitabesi olmayan Osmanlı Dönemi’ne tarihlenen bir mezar bulunmaktadır. Alaaddin Cami’nin haziresinin bulunduğu alan, Sultan Muhyiddin Mesut tarafından yaptırılmış olan ilk caminin bulunduğu alandır. Bu cami bilinmeyen bir nedenle yıkılıp batı tarafına yeni cami yapıldıktan sonra, ilk caminin yeri Osmanlı Dönemi’nde hazire olarak kullanılmıştır. Mübarek Galip’in 1925 yılında bu bölümden ‘mezarlık’ olarak bahsetmektedir. “Burada bulunan mezar taşları arasında, Osmanlı devrine ait, Hicri 1000 (Miladi, 1591), Hicri 1110 (Miladi, 1698) tarihini taşıyan kırık mezar taşları ve hurdeli bir palmet motifi ile tezyin edilmiş olan başka kırık bir mezar taşı bu alanın tarihini 15. yüzyıla kadar indirmemize imkân vermektedir. Kanaatimizce kıble duvarında mihrabı bulunan bu alan, 14. veya 15. asırda yani erken Osmanlı döneminde mabet olma özelliğini kaybedince hazireye dönüştürülmüştür.” (Çam ve Ersay, s.14, 17).

Abdülkerim Erdoğan, buradaki hazireye ait olduğunu belirttiği 2 mezar taşının üzerindeki yazıtla ilgili bilgi vermiştir. Bu bilgilere göre, mezar taşlarından biri 1813 yılında vefat ettiğini öğrendiğimiz Hacı Bayram-ı Veli soyundan Şeyh Mustafa Efendi’nin büyük oğlu Es-Seyyid Abdülkerim Efendi’ye, diğeri ise 1792-1862 yılları arasında yaşadığı bilinen Necibe Hanım’a aittir. Necibe Hanım, Hacı Bayram-ı Veli soyundan Müderriszade Abdülkerim Efendi’nin oğlu Sadullah İzzet Efendi’nin kızıdır. Vehbi Koç’un eşi Sadberk Hanım’ın büyükannesi olduğu bilinmektedir. Bu bilgilerden hazire bölümünün 15. yüzyıldan 20. yüzyıl ilk çeyreğine kadar var olduğu anlaşılmaktadır. Cumhuriyet Dönemi’nde bilemediğimiz bir tarihte hazire ortadan kaldırılmış ve sonrasında yeri gecekondularla dolmuştur.

Kaynak: Osmanlı Dönemi’nde Ankara’nın mescit ve camileri — İbrahim Yavuz İşçen

Kaynak