Soğuk Çeşmesi

Soğuk Çeşmesi, kitabe üzerinde 848 H (1444 M) şeklinde okunan tarihte inşa edilen, günümüze kitabesi ve lülesiyle ulaşmış bir yapıdır. Bulvarın güney yakasında oluşturulan teras istinat duvarının yüzeyinde yer alması nedeniyle zor seçilen çeşmenin su teknesi sonradan eklenmiştir. Celi sülüs hatla yazılmış kitabe belirgin biçimde Kelime-i Tevhid’i içerir; tarih kısmı ise yukarıdan aşağıya doğru 848 H (1444 M) şeklinde okunur. Kitabede 4 ve 8 rakamlarının sağında görülen 7 rakamı müellif tarafından açıklanamamış olup, bu unsur kitabenin tarihine ilişkin tartışmaları doğurmuştur.

Trabzon’un 1461 yılında fethedilmiş olması, tarihin erkenliğine dair soru işaretleri yaratmış; kitabelerde nadiren rastlanan biçimde yılın son iki rakamı ile ay ve günün birlikte verilmiş olabileceği ihtimali dile getirilmiştir. Bu durumda 1284 yılının “84” rakamı ile 7. ay olan Recep ve 8. günün işlenmiş olması muhtemel görülmüş; böylece çeşmenin 1284 H/1868 M Recep ayının 8. gününde tamamlanmış olabileceği ifade edilmiştir. Ayrıca kitabenin hakkedilen hattı da çok erken bir tarihlendirmeyi desteklememektedir. Yapıya ilişkin bu tarihsel belirsizlik, kapsamlı bir araştırma gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Kitabesi;

Lâ ilâhe illallah Muhammedun resûlullah

Kaynak