Sadiye Hanım Çeşmesi

Ulus’ta İtfaiye Meydanı’nda Temiz Sokak ile Yenice Sokak’ın kesiştiği köşenin kuzey tarafında bulunmaktadır. Günümüzde çeşmenin üstü bir branda ile örtülerek kapatılmış durumdadır (2018). Biraz da bu nedenle varlığı pek bilinmeyen Ankara çeşmelerinden biridir. Çeşme burada bulunan dükkanın duvarına monte edilmiş durumdadır. Aslında bu dükkan, bitişiğinde bulunan evin bir bölümünün dükkan biçiminde düzenlenmesi sonrası ortaya çıkmıştır. Buradaki evin 2010 yılında tescil edildiği bilinmektedir. Çevredeki esnafla yaptığım görüşmede çeşmenin korunması ve üzerine yazı yazılmasının engellenmesi amacıyla branda ile kapatıldığı belirtilmiştir. Çeşmenin bulunduğu eski İtfaiye Meydanı ve çevresinin, Ulus Projesi kapsamında yeniden düzenlenmesi gündemdedir.

Gönül Öney’in 1971 yılı Ankara paftalarında çeşmenin adı ‘Sadiye Hanım Çeşmesi’ olarak belirtilmiştir (Öney, Pafta 6). Çeşmeye adını veren ve muhtemelen çeşmeyi yaptıran Sadiye Hanım hakkında bilgi bulunamamıştır. Kesme andezit taşlar kullanılarak yığma olarak yapılmış olan çeşme, sade görünümlüdür. Her iki kenarında bulunan taşlar, hafif dışarı taşacak şekilde yerleştirilmiştir. Bu bölümlerin çeşme silmesi ile birleştikleri yerde baklava dilimi biçimli birer kabartmanın süsleme unsuru olarak kullanıldığı görülmektedir. Çeşmenin kitabe yeri boştur. Kitabesine ulaşılamamıştır. Lülesi yerinde değildir. Mimari tarzı dikkate alınarak çeşmenin, 19. yüzyıla ya da 20. yüzyıl başlarına ait olduğu söylenebilir.

Kaynak: Osmanlı Dönemi’nde Ankara’nın Mahalle Çeşmeleri

Yanındaki dükkanın sahibi çeşmenin suyunun 20 seneden beri akmadığını ifade eder (2026).

Kaynak