Payas Sokullu Mehmet Paşa Medresesi

Payas Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi bünyesine ait olan hângâh, cami ile beraber dikdörtgen planlı olup avluyu doğu, batı ve kuzeyden kuşatmaktadır. Avluya, kuzey cephe eksenindeki üç dilimli kemerin oluşturduğu kavsaralı eyvan türü bir taç kapı ile giriş sağlanır. İkinci giriş arasta içinden sivri kemerli eyvan içinde basık kemerli kapı ile, üçüncü giriş, cami revakının batısında sivri kemer içindeki kapı ile girilir. Yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlı bir içi avlunun, güney hariç üç yönüne revak arkasına yerleştirilmiş toplam 20 odadan oluşur. Doğuda ve batıda yedi, kuzeyde altı oda bulunur. Avlu, medrese ve cami ile ortak alanı teşkil eder.

Sokullu vakfiyesinde “câmiye bitişik bir tekke…” ve “cami şerif içindeki hângâha…” ifadeleri ile hângâh işleyişi ile ilgili olarak da “hiçbir suretle medreseye çevrilmemesi, hângâh olarak görevinin devam etmesi” şartının konulduğu görülmektedir.  Evliya Çelebi 1648 yılında hac ziyareti sırasında Payas`taki Sokullu vakıflarını sayarken bu yapıdan medrese olarak bahseder. Ayrıca, sonraki yıllara ait salnamelerde de bu yapıdan medrese olarak bahsedilmektedir. Hângâh inşasından kısa bir zaman sonra medreseye çevrilmiş olduğu anlaşılmaktadır.1

—–

Kaynak