Kibyra Yuvarlak Planlı Çeşme

Kibyra 2016 yılı kazı çalışmaları sonucunda Agora’nın III. Teras düzlüğünün merkezinde konumlanan yuvarlak planlı çeşme yapısı açığa çıkarılmıştır. Kazı çalışmalarından elde edilen bulgular, yapının kent içindeki konumu ve mimari parçalarının stili çeşme yapısının MS 23 yılı depremi sonrasında inşa edildiğini göstermiştir. İlk inşa döneminin ardından çeşme yapısı, çeşitli dönemlerde yapılan ekleme ve değişikliklerle oldukça uzun bir süre, kentte gösterişli bir su anıtı olarak hem kentin görselliğini arttırmış hem de su ihtiyacını karşılamıştır. Yapı, üç farklı kullanım evresine sahiptir. Sütunlar, kabartmalı frizler ve heykellerle süslenmiş olan çeşme yapısı, merkezinde blok örgü ile oluşturulmuş ve orta noktasına su sisteminin döşendiği yuvarlak gövde ve bunu çevreleyen, biri içte biri dışta olmak üzere daire formlu iki havuzdan müteşekkildi ve blok örgü merkezdeki yuvarlak gövde sütunlarla taşınan konik bir çatıyla kapatılmıştı. Çeşme yapısı MS 23 yılı depremi sonrası kentin yeniden inşası sırasında yapılmış olup, bu ilk kullanım evresinde merkezinden su sisteminin geçtiği yuvarlak gövde ve tek havuzdan oluşmaktaydı. Olasılıkla MS II. yüzyılın son çeyreğinde ikinci bir havuz eklenmiştir. Çeşmenin çatısının MS 417 depreminde çöktüğü ve büyük oranda zarar gördüğü anlaşılmış olsa da elimizdeki arkeolojik veriler, yapının bazı tadilatlar sonucunda yine aynı işleviyle Erken Bizans Çağı’nda da olasılıkla MS VII. yüzyıl sonlarına kadar kullanıldığını göstermiştir.

2016 yılı kazıları sonucunda temel seviyesine dek yıkılmış olarak ortaya çıkarılan çeşme yapısında “Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun” onayıyla; Burdur Valiliği ana sponsorluğunda ve Kültür varlıkları Müzeler Genel Müdürlüğü ile Türk Tarih Kurumu’nun sağladığı desteklerle 2022 yılının Ağustos ayında restorasyon çalışmaları başlatılmıştır. Öncelikle yapılan belgeleme çalışmaları sonucunda, çeşme yapısının üst kısmında taç şeklinde yapıyı tamamlayan konik çatısının bir kısmı haricinde toplam 168 orijinal mimari eleman kullanılarak restorasyonu tamamlanmıştır. Günümüze ulaşmayan ve eksik olan 24 mimari eleman ise imitasyon olarak üretilmiş ve yapının bütünlenmesi sağlanmıştır. 2022 yılının Ağustos ayında başlayan restorasyon çalışmaları 21 Aralık itibariyle tamamlanmış ve bu görkemli çeşme yapısı ayağa kaldırılmıştır.

Burdur Valiliği – Kibyra Yuvarlak Planlı Çeşme

Kaynak