Hasan Paşa Hamamı, Ankara

II. Beyazıt dönemi emirlerinden olan Hasan Paşa’nın 1508 yılında Ankara’da bir hamam (Hasan Paşa Hamamı) ve bir çeşme inşa ettirdiği bilinmektedir. Hamam ve çeşmenin su ihtiyacı, Kayaş yakınlarındaki Kusunlar ve Kıbrıs Köyü üzerinden oluşturulan sadece bu yapıların kullanabildiği özel bir hatla sağlanmıştır (Şehr-i Kadim Ankara, Cilt 2, s.342).

1625 yılında Padişah 4. Murad’ın kendisine yapılan şikayet üzerine bir ferman yayınladığı anlaşılmıştır. Fermanın konusu, bazı kişilerin Hasan Paşa Vakfı’nın denetiminde olan su hattından izinsiz olarak ek boru çekerek kendi evlerinde ve bahçelerinde kaçak su kullandıklarının belirlenmesi ve hattın onarılarak bu duruma engel olunması ile ilgilidir (Şehr-i Kadim Ankara, Cilt 2, s.344).

1673 tarihli bir sicil kaydından, Hasan Paşa vakfına ait yapılar ile hamamı için özel olarak oluşturulan su hattının harap hale geldiği ve sadece su hattının onarımı için 7000 kuruş gerektiği belirlenmiştir (Özdemir, s.30). Onarım için gerekli paralar temin edilemediğinden yapılar bir süre harap halde kalmıştır. Bunun üzerine Hasan Paşa Vakfı yetkilileri yapıları satma yoluna gitmiştir. 1675 yılında Hasan Paşa Vakfına ait olan yapıların satış yoluyla Ankaravi Mehmet Emin Efendi’ye geçtiği anlaşılmıştır.

Aynı yıl hamamın hizmete açılmış olması su yollarının onarıldığı anlamında yorumlanabilir. Hamamla ilgili 1677 tarihli bir mahkeme kaydı, hamama gelen su yoluna lağım suyu karıştığı ve bu durumun önlenmesi ile ilgilidir (Özdemir, s.71). Ankara gezginlerinden Polonyalı bir Ermeni olan Simeon’un verdiği bilgiye göre, 1685 yılında Ankara’da zalimlikleri ile tanınan 28 Levent, Ankara halkınca yakalanmış ve öldürülmüştür. Bunun üzerine diğer Leventler toplanarak Ankara Kalesi’ni kuşatmışlar ve şehrin su hattını tahrip etmişlerdir (Eyice, s.71-72).

Osmanlı Dönemi’nde Ankara Mahalle Çeşmeleri

Kaynak