Hacı Musa Camii Çeşmesi

Hacı Musa Camisi’nin batı bitişiğinde yer alan çeşme, günümüzde de varlığını korumaktadır. Camiye ait olduğu bilinen çeşme, daha çok ‘Hacı Musa Çeşmesi’ adıyla bilinmektedir. Eski fotoğraflarda çeşmenin minareye bitişik bir yapı (ev) üzerine monte edildiği görülmektedir. Bu yapı günümüzde kaldırılmıştır. 1972 yılında tescil edildiğini bildiğimiz çeşme (envanter.gov.tr), bugün cami minaresinin batı tarafında bağımsız bir yapı olarak yer almakta ve kullanılmaktadır.

Osmanlı Dönemi’nde Hanımpınarı kaynağından şehre bağlanan su hattı üzerinde bulunduğu bilinen Hacı Musa Çeşmesi, kesme Ankara taşlarının yanı sıra Roma döneminden devşirme mermer taşlar kullanılarak inşa edilmiştir. Gövdenin ana unsurunu oluşturan yekpare taş andezittir. Bu taşın altına ve üstüne mermer taşlar yerleştirilmiştir. Alttaki mermer taşlardan biri üzerinde çeşmenin lülesi bulunmaktadır. Mermerden yapılma yekpare yalak taşı, oval biçimli ve ince uzun yapılıdır. Üçgen alınlığı ile hemen dikkati çeken çeşmenin kitabesi alınlık üzerine yerleştirilmiştir. Kitabede çeşmenin Hicri 1284 (Miladi 1867) yılında, Hafize Hatun’un tarafından onarıldığı belirtilmektedir. Kitabenin tam çevirisi şu şekildedir: “Hacı Musa Cami-i Şerifinin çeşmesi el-Haç Satılmış kerimesi merhume Hafize Hatun’un hayratından tamir olunmuştur. Ruhiçün el-Fatiha 1284” (Şehr-i Kadim Ankara, Cilt 3, s.275) Günümüzde çeşmenin sağ yanında yarım bir sütun görünümünde mermer bir taş bulunmaktadır. Başka bir yerden getirilerek buraya koyulduğu anlaşılan taşın, üst bölümü çanak şeklinde oyuktur. Sadaka taşı ya da benzeri bir amaçla kullanılmış olduğu düşünülmektedir.

Kaynak: Osmanlı Dönemi’nde Ankara’nın Mahalle Çeşmeleri

Kaynak