Emir Mehmet Türbesi

Emir Mehmet (Osman Baba) Türbesi, üzerindeki kitabeye göre 1523 yılında inşa edilmiştir. Düzgün kesme taş malzemeyle yapılan türbe, sekizgen planlı olup kubbe örtülüdür. Trabzon’da günümüze ulaşabilmiş az sayıdaki erken dönem türbelerden biri olması bakımından dikkat çekicidir. Türbenin eski fotoğraflarında bugünkü kubbenin yerinde pramidal bir külahın bulunduğu görülmektedir.

Kuzeydoğu cephesinde sivri kemerli bir niş içinde yer alan basık kemerli, tek kanatlı bir kapıdan iç mekâna girilir. Doğu ve batı cephelerinde ikişer pencere açıklığı bulunmaktadır. Bu pencereler, siyah ve beyaz taşların almaşık biçimde dizilmesiyle oluşturulmuş sağır sivri kemerli nişler içinde yer alır. Cephelerde, pencerelerin kemer bitim hizasında dizilen koyu renkli taşlardan oluşturulmuş yatay bir kuşak dışında herhangi bir süsleme unsuru bulunmamaktadır.

İç mekân sade bir düzen sergiler. Güney duvarda üç kademeli bir mihrap nişi yer almakta, mihrabın üstteki iki kademesi basit taş oymalarla süslenmiştir. Mihrabın sağında taş alınlıklı dikdörtgen biçimli küçük bir dolap nişi yer almaktadır. Duvarlar kubbe hizasına kadar sıvalı, kubbe ise tuğladan örülmüş ve sıvasızdır. Zemini ahşap döşemeli olan türbede taş kaideler üzerine yerleştirilmiş iki ahşap sanduka bulunmaktadır. Bunlardan biri türbenin banisi Emir Mehmet’e, diğeri ise Hatuncuk Tekkesi şeyhlerinden Osman Baba’ya aittir. Osman Baba, 1877 yılındaki vefatının ardından kendi isteği ve müridlerinin arzusu üzerine bu türbeye defnedilmiştir. Kabrinin başındaki şahide taşı 19. yüzyılda yapılmış olup Kadiri Şeyhi külahlıdır. Türbe zaman içinde birçok kez onarım görmüş, son olarak 2005 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilerek bugünkü haline kavuşturulmuştur.

Kitabe:

Kad büniyet hâzihi’t-türbetü’ş-şerîfetü li-ecli’l-merhûm el-mağfûr el-muhtâc ilâ

rahmetillâh’i’s-Samed Emîr Mehmet tayyeballâhu serâhu ve ce’ale’l-cennete mesvâhu

Hitâb-ı irci’î câneş çü bi’şnîd

Etâ’ allâhe bi’r-rac’i ileyhi

Müverrih goft der târih-i nakleş

Kelâmi rahmetullâhi aleyhi 930

Anlamı:

Bu şerefli türbe, merhum, mağfur, Samed olan Allah’ın rahmetine muhtaç Emir Mehmet için yapıldı. Allah yattığı yerini güzelleştirsin ve meskenini cennet eylesin.

Dön hitabını ruhu işittiğinde, Allah’ın bu dön emrine itaat etti.

Tarihçi, onun ölüm tarihine “Allah’ın rahmeti onun üzerine olsun” sözüyle tarih düştü: 930 (Miladî 1523/1524).

Kaynak