Çukur Çeşme, Sultanahmet

Çevre zemininden aşağıda bulunan ve bu nedenle halkın çukur çeşme adını verdiği çeşmelerden birisi olup, büyüklüğü ve bulunduğu yer bakımından en önemlisidir.

Kitabesi bugün mevcut olmadığı için çeşme hakkında yeterli bilgi edinilememekte, ancak bu çeşmenin Kanunî Sultan Süleyman tarafından Mimar Sinan’a yaptırılan Kırkçeşme su tesislerinin bir parçası olduğu çeşitli kaynaklarda belirtilmektedir. 1930 tarihine kadar akar durumdadır.

Yapım yılı bilinememekle beraber, Kırkçeşmeler’in 1554 1564 tarihleri arasında tamamlandığı dikkate alındığında 16. yy.’ın ikinci yarısı olarak tarihlendirilebilir.

Bu su tesisi bir set duvarı üzerinde yan yana dört çeşme biçiminde yapılmıştır. Klasik dönem Osmanlı mimarisinin sade ve ahenkli çizgilerine sahiptir. Taş örgü cepheyi dört sivri Osmanlı kemeri hareketlendirir. Kemerlerin üzerinde boydan boya uzanan bir silme vardır. Kemerlerin altındaki nişlerin dip duvarlarında bugün ayna taşı bulunmamaktadır. Çeşmelerin alışılmamış biçimde yan yana sıralanması, bu tesisin evvelce Atmeydanı’nda yapılmakta olan ve günlerce süren şenliklere gelen seyircilerin su ihtiyaçlarını karşılamayı amaçladığını düşündürmektedir.

Kaynak: Dünden Bugüne İstanbul Andiklopedisi, 2. Cilt.

11.06.2023 tarihinde İBB tarafından yapılan bakım çalışması tamamlanmıştır.

Kaynak