Aziz John Kilisesi

Hoṙomos Manastırı’nın üst kısmında yer almaktadır. Kubbeli bir salon planı olan bu kilise, 1038 yılında Kral Hovannes Sembat tarafından kurulmuştur. Kasnağı kaybolmuş, pandantifleri gömme sütunlara oturmuş ve yarım küre kubbesi maalesef çökmüştür. İçeride, sütun başlıkları sade bir kalıpla, 1336 tarihini belirten bir yazıtla mütevazı bir şekilde dekore edilmiştir. Cephedeki pencereler, özellikle çift doğu penceresi zengin bir şekilde oyulmuştur. Kilisenin ortası, kubbenin dört penceresinden aydınlatılmaktaydı. Kilisenin tamamı büyük hasar görmüştür. Kuzey ve doğu duvarları tamamen yıkılmış, kubbe ve kasnak kısmı ile kubbeden geriye sadece bir bölüm kalmıştır. Batı duvarında, üzerinde pencere bulunan dikdörtgen bir kapıdan nartekse girilmektedir.

Narteks kiliseyle çağdaştır. 13. yüzyılda onarım gören dikdörtgen planlı yapının çatısı dört silindirik sütuna oturan yarım daire kemerlerle taşınmaktadır. Biri doğu tarafında, diğeri ise batı tarafında olmak üzere iki kapısı vardır. Alınlığında bir kitabe (1038) bulunmaktadır ve yapının tamamı, bütün cephelerde, iç kemerlerde, merkez meydanın duvarlarında ve tavan bölmelerinde yaklaşık kırk adet kitabe ile kaplıdır. Sekizgen çan kulesinin korunmuş oyma süslemeleri eşsizdir. İncelikle oyulmuş dekoratif plakalardan biri, dört Canlı Varlığın (aslan, boğa, kartal ve insan) ortasında tahtta oturan Tanrı’nın resmini temsil etmektedir. Alt sicili Ermeni Kilisesi’nin ilk patriklerinden oluşmaktadır. Bir diğer levha asma dalları ve üzüm salkımlarından, iki levha ise haçkarlardan oluşmuştur.1

Kaynak